Anlaşmalı boşanmanın şartları, protokolde yer alması gereken konular ve sürecin işleyişi.
Anlaşmalı boşanma, eşlerin evliliği sona erdirme iradesinde ve boşanmanın sonuçlarında uzlaştığı durumlarda başvurulan, çekişmeli boşanmaya göre çok daha kısa sürede sonuçlanabilen bir yoldur. Ancak sürecin hızlı olması, hazırlığın özensiz yapılabileceği anlamına gelmez.
Kanuni şartlar
Türk Medeni Kanunu'nun 166. maddesinin üçüncü fıkrası, anlaşmalı boşanma için şu şartları arar:
- Evlilik en az bir yıl sürmüş olmalıdır.
- Eşler mahkemeye birlikte başvurmalı ya da bir eşin açtığı davayı diğeri kabul etmelidir.
- Hâkim, tarafları bizzat dinleyerek iradelerinin serbestçe açıklandığına kanaat getirmelidir.
- Boşanmanın mali sonuçları ve çocukların durumu hakkındaki düzenleme hâkim tarafından uygun bulunmalıdır.
Protokolde neler yer almalı?
Anlaşmalı boşanmanın temelini taraflarca imzalanan protokol oluşturur. Protokolün eksik ya da belirsiz olması, ileride yeni davalara konu olabilir. Bu nedenle aşağıdaki konuların açıkça düzenlenmesi önemlidir:
- Velayetin hangi eşte kalacağı ve diğer eşin çocukla kişisel ilişkisinin günleri, saatleri ve tatil dönemleri
- İştirak nafakası ve varsa yoksulluk nafakasının miktarı, ödeme günü ve artış esası
- Maddi ve manevi tazminat talepleri
- Mal rejiminin tasfiyesi: taşınmazlar, araçlar, banka hesapları ve ev eşyalarının paylaşımı
- Yargılama giderleri ve vekâlet ücretine ilişkin düzenleme
Protokol, yalnızca bugünü değil, yıllar sonra doğabilecek ihtiyaçları da öngörerek hazırlanmalıdır.
Süreç nasıl işler?
Dava, yetkili aile mahkemesinde açılır. Mahkeme genellikle tek duruşmada tarafları dinler ve protokolü uygun bulursa boşanmaya karar verir. Hâkim, tarafların ve çocukların yararını gözeterek protokolde gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir; bu değişiklikler taraflarca kabul edilirse boşanmaya hükmedilir.
Karar, tarafların kanun yoluna başvurmaması ya da bu haktan feragat etmesiyle kesinleşir ve nüfus kayıtlarına işlenir.